Türkiye’nin yeni Yeşil Mutabakat Eylem Planı kapsamında başta KOBİ’ler olmak üzere işletmelerin yeşil dönüşüm sürecine uyumunun desteklenmesi amacıyla yatırım destekleri ve kapasite geliştirme programlarının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Türkiye’nin yeşil dönüşüm sürecine yön veren temel politika belgelerinden biri olan 2026-2030 dönemine ilişkin Yeşil Mutabakat Eylem Planı’nda 11 ana başlık, 41 hedef ve 142 eylem yer alıyor.
AA muhabirinin belgeden yaptığı derlemeye göre, Türkiye’de kalkınma hedefleriyle uyumlu, kaynak-etkin ve yeşil ekonomiye geçişi destekleyecek dönüşümün sağlanması için anahtar unsurlardan birini de uzun vadeli ve uygun maliyetli finansman kaynaklarına erişimin sağlanması oluşturuyor.
Buna göre, başta KOBİ’ler olmak üzere işletmelerin yeşil dönüşüm sürecine uyumunun desteklenmesi amacıyla teknik danışmanlık, uygun finansman araçları, yatırım destekleri ve farkındalık ile kapasite geliştirme programlarının yaygınlaştırılması amaçlanıyor.
Bu çerçevede yeşil dönüşüme yönelik ulusal finansman imkanları geliştirilecek ve bu imkanların etkinliği artırılacak. Ayrıca Ulusal Yeşil Finans Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında çalışmalar yürütülecek.
Yeşil dönüşümün finansmanında öncelikli sektör, teknoloji ve yatırım çerçevesinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar 2028 yılına kadar tamamlanacak.
Düşük karbonlu üretime geçiş yol haritaları başta olmak üzere sektörlerin yeşil dönüşümüne yönelik yürütülen çalışmaların çıktıları dikkate alınarak, Avrupa Birliği (AB) ve diğer ülkelerde uygulanan yeşil teşvik mekanizmaları incelenecek. Bu doğrultuda yeni finansman ve teşvik mekanizmaları geliştirilecek, mevcut teşvikler de gözden geçirilecek.
Demir-çelik sektörünün dekarbonizasyonu kapsamında devlet yardımları çerçevesi oluşturulacak.
Enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji alanlarında yer alan mevcut ve potansiyel destekler ile yatırımlar, öncelikli sektör, teknoloji ve yatırım ihtiyaçlarının belirlenmesinde dikkate alınacak.
Yeşil dönüşüm için önemli adımlardan biri olarak görülen Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi’nin (ETS) gelirlerinin bu alandaki finansmanda kullanımına ilişkin politika çerçevesi oluşturulacak. Bu kapsamda kılavuz çalışmaları yürütülecek. Ayrıca, ETS maliyetlerinin giderilmesine yönelik temel öncelikli alanlar belirlenecek.
Yeşil dönüşüme yönelik ulusal finansman imkanlarının geliştirilmesi ve etkinliğinin artırılması hedefi kapsamında, enerji verimli ve tasarruf potansiyeli yüksek teknolojik yatırımlar desteklenecek. Enerjinin üretiminden nihai tüketimine kadar olan tüm sektörlerde enerji kayıplarının, atıklarının ve verimsizliklerinin giderilmesi amacıyla hazırlanan enerji verimliliği yatırımlarına destek verilecek. Enerji-karbon yoğunluğunu ve spesifik enerji tüketimini azaltan yatırımlara destek sağlanacak.
Sürdürülebilir raporlama altyapısının geliştirilmesi hedefi kapsamında da AB’nin ve uluslararası kuruluşların taksonomi mevzuatı dikkate alınarak bu alandaki raporlama sistemi devreye konulacak.
Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları kapsamında şirketlerin raporlama kapasitesinin ve raporlarının güvenilirliğinin geliştirilmesi öngörülüyor. Bu çerçevede KOBİ’ler başta olmak üzere işletmelere yönelik çeşitli eğitim ve bilgilendirmeler yapılacak.
Türkiye’de yeşil dönüşüme yönelik finansman imkanlarının çeşitlendirilmesi için uluslararası finansmana erişim imkanları da geliştirilecek. Dış finansman, Türkiye’nin kalkınma öncelikleriyle uyumlu şekilde yeşil dönüşüm yatırımlarında kullanılacak.
Yeşil dönüşüm alanında proje geliştirebilecek birimlere, finansman kaynakları konusunda bilgi verilecek.
Uluslararası finansal piyasalar takip edilecek ve yeşil dönüşüme ilişkin uygulamalar geliştirilecek.
Türkiye’nin bu alanda AB finansmanına erişiminin geliştirilmesi de planlanıyor. Yeşil ve dijital dönüşüm konusunda aday ülkelere yönelik AB finansman imkanlarına erişim amacıyla Birlik ve üye ülkeler nezdinde girişimde bulunulacak.
Ulusal ve uluslararası katılım esaslı finansman imkanlarına erişim artırılacak. Bu kapsamda katılım/İslami sürdürülebilir finansla ilgili alanlarda faaliyet gösteren araştırma merkezleri, düşünce kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları ile işbirlikleri geliştirilecek.
Uluslararası kalkınma ve finansman kuruluşları tarafından sağlanan katılım esaslı tematik fonlara erişime yönelik stratejiler belirlenecek.
